Lead time là gì? Lead time là khoảng thời gian từ khi một quy trình bắt đầu đến khi hoàn thành. Trong kinh doanh và sản xuất, câu hỏi thường gặp là: từ lúc khách đặt hàng đến lúc nhận được hàng mất bao lâu, hoặc từ lúc đặt nhà cung cấp đến lúc vật tư về kho mất bao lâu. Lead time càng ngắn và càng ổn định thì doanh nghiệp càng giao hàng đúng hẹn và càng ít phải giữ tồn kho dự phòng.
Bài viết giải thích các loại lead time, cách tính lead time kèm ví dụ, sự khác nhau giữa lead time, cycle time và takt time, cách rút ngắn lead time và cách quản lý lead time trong hệ thống ERP.
Lead time nghĩa là gì?
Trong tiếng Anh, lead time là thời gian chờ hoặc thời gian thực hiện (Lead time). Tùy ngữ cảnh, lead time có thể chỉ thời gian giao hàng cho khách, thời gian sản xuất, hoặc thời gian nhà cung cấp giao vật tư. Vì vậy khi trao đổi, nên nói rõ lead time của quy trình nào, tính từ mốc nào đến mốc nào.
Các loại lead time thường gặp
| Loại | Tính từ | Đến | Ai quan tâm |
|---|---|---|---|
| Lead time khách hàng (customer lead time) | Khách đặt hàng | Khách nhận hàng | Kinh doanh, khách hàng |
| Lead time xử lý đơn (order lead time) | Nhận đơn | Đơn sẵn sàng giao | Kinh doanh, kho, sản xuất |
| Lead time sản xuất (production lead time) | Phát hành lệnh sản xuất | Thành phẩm nhập kho | Kế hoạch, xưởng |
| Lead time mua hàng (procurement / supplier lead time) | Phát hành đơn mua | Vật tư nhập kho, sẵn sàng dùng | Mua hàng, kế hoạch |
| Lead time tích lũy (cumulative lead time) | Bắt đầu mua vật tư cấp thấp nhất | Hoàn thành thành phẩm | Kế hoạch sản xuất |
| Lead time vận chuyển (logistics lead time) | Hàng rời kho | Hàng đến điểm nhận | Logistics, kho |
Lead time mua hàng không chỉ là thời gian nhà cung cấp giao. Nó còn gồm thời gian lập và duyệt đơn mua, vận chuyển, nhận hàng, kiểm tra chất lượng và cất vào kho.
Cách tính lead time kèm ví dụ

Lead time bằng tổng thời gian của các bước nối tiếp nhau trong quy trình, kể cả thời gian chờ:
Lead time = Thời gian xử lý + Thời gian chờ + Thời gian di chuyển + Thời gian kiểm tra
Ví dụ minh họa: một xưởng sản xuất bàn làm việc theo đơn hàng, vật tư ván gỗ chưa có sẵn trong kho.
| Bước | Thời gian |
|---|---|
| Tiếp nhận và xác nhận đơn hàng | 1 ngày |
| Chờ vật tư (lead time mua hàng của ván gỗ) | 5 ngày |
| Sản xuất | 3 ngày |
| Kiểm tra chất lượng và đóng gói | 1 ngày |
| Giao hàng | 2 ngày |
| Lead time khách hàng | 12 ngày |
Nhìn vào bảng, phần lớn thời gian nằm ở khâu chờ vật tư. Nếu ván gỗ có sẵn trong kho nhờ kế hoạch vật tư tốt, lead time có thể rút xuống 7 ngày. Đây là lý do lead time và tồn kho luôn phải cân bằng với nhau.
Khi đo thực tế, nên lấy số trung bình và mức dao động qua nhiều đơn, không chỉ một đơn. Lead time thất thường gây khó cho kế hoạch hơn cả lead time dài nhưng ổn định.
Lead time, cycle time và takt time khác nhau thế nào?
| Khái niệm | Ý nghĩa | Cách tính |
|---|---|---|
| Lead time | Tổng thời gian khách hoặc doanh nghiệp phải chờ từ đầu đến cuối quy trình | Từ lúc đặt đến lúc nhận, gồm cả thời gian chờ |
| Cycle time (thời gian chu kỳ) | Thời gian thực tế để hoàn thành một đơn vị sản phẩm tại một công đoạn hoặc chuyền | Thời gian sản xuất / số sản phẩm làm ra |
| Takt time | Nhịp sản xuất cần đạt để đáp ứng đúng nhu cầu khách hàng | Thời gian sản xuất khả dụng / nhu cầu của khách trong cùng khoảng thời gian |
Ví dụ takt time: một ca làm 8 giờ, nghỉ 30 phút, còn 7,5 giờ = 450 phút = 27.000 giây. Nhu cầu là 450 sản phẩm mỗi ca. Takt time = 27.000 / 450 = 60 giây/sản phẩm.
Nếu cycle time của chuyền là 70 giây/sản phẩm, tức chậm hơn takt time, chuyền sẽ không kịp nhu cầu và đơn hàng bị dồn lại, kéo dài lead time. Ngược lại, cycle time nhanh hơn nhiều so với takt time có thể dẫn đến sản xuất dư.
Vì sao lead time quan trọng?
- Cam kết giao hàng: kinh doanh chỉ hứa được ngày giao đúng khi biết lead time thực tế.
- Kế hoạch vật tư: thời điểm đặt hàng được tính lùi từ ngày cần dùng theo lead time mua hàng.
- Tồn kho: lead time dài và thất thường buộc doanh nghiệp giữ nhiều tồn kho an toàn hơn, tốn vốn và chỗ chứa.
- Cạnh tranh: khi sản phẩm tương đương, khách thường chọn bên giao nhanh và đúng hẹn.
- Dòng tiền: lead time ngắn giúp rút ngắn thời gian từ khi bỏ tiền mua vật tư đến khi thu tiền bán hàng.
Cách rút ngắn lead time
- Đo đúng trước khi cải tiến: tách lead time thành từng bước để biết thời gian đang mất ở đâu, thường là ở khâu chờ chứ không phải khâu làm.
- Làm việc với nhà cung cấp: theo dõi lead time và tỷ lệ giao đúng hạn của từng nhà cung cấp, có nguồn dự phòng cho vật tư quan trọng.
- Lập kế hoạch vật tư sớm: dùng MRP để biết trước vật tư nào cần đặt và khi nào, thay vì đợi thiếu mới mua.
- Giữ tồn kho chiến lược: với vật tư có lead time dài, giữ một mức tồn kho an toàn hợp lý hoặc làm sẵn bán thành phẩm.
- Giảm thời gian chờ giữa các công đoạn: cân bằng chuyền theo takt time, giảm kích thước lô, sắp lịch hợp lý.
- Chuẩn hóa và tự động hóa khâu giấy tờ: duyệt đơn mua, xác nhận đơn bán, chuyển lệnh sản xuất trên hệ thống thay vì qua email và giấy.
- Theo dõi theo thời gian thực: biết đơn hàng đang ở công đoạn nào để xử lý tắc nghẽn ngay.
Quản lý lead time trong hệ thống ERP
Trong hệ thống ERP, lead time được khai báo trên từng mã vật tư, sản phẩm hoặc nhà cung cấp, và được dùng trực tiếp khi lập kế hoạch:
- Lead time mua hàng theo vật tư và theo nhà cung cấp: dùng để tính ngày phải phát hành đơn mua.
- Lead time sản xuất theo sản phẩm hoặc công đoạn: dùng để tính ngày phải phát hành lệnh sản xuất.
- Thời gian an toàn (safety lead time): cộng thêm vài ngày dự phòng cho vật tư hay giao trễ.
- Báo cáo lead time thực tế: so sánh ngày đặt và ngày nhận thực tế để cập nhật số liệu khai báo.
Khi lead time khai báo sát thực tế, kế hoạch vật tư từ BOM và MRP mới đáng tin. Theo dõi tiến độ tại xưởng chi tiết hơn có thể dùng MES.
Sai lầm thường gặp
- Chỉ tính thời gian nhà cung cấp giao mà quên thời gian duyệt đơn, nhận hàng, kiểm tra.
- Dùng một lead time cho mọi nhà cung cấp và mọi mùa, trong khi thực tế dao động.
- Không cập nhật lead time trên hệ thống sau khi đổi nhà cung cấp hoặc đổi quy trình.
- Hứa ngày giao theo cảm tính mà không kiểm tra tồn kho và năng lực sản xuất.
Câu hỏi thường gặp về lead time
Lead time là gì trong sản xuất?
Là thời gian từ khi phát hành lệnh sản xuất đến khi thành phẩm hoàn thành và nhập kho, gồm cả thời gian chờ giữa các công đoạn.
Lead time trong logistics là gì?
Là thời gian từ khi hàng rời kho hoặc điểm gửi đến khi đến điểm nhận, gồm thời gian xử lý, vận chuyển và thủ tục.
Takt time là gì?
Takt time là nhịp sản xuất cần đạt để đáp ứng nhu cầu khách hàng, bằng thời gian sản xuất khả dụng chia cho số sản phẩm khách cần trong cùng khoảng thời gian.
Cycle time là gì?
Cycle time là thời gian thực tế để hoàn thành một đơn vị sản phẩm tại một công đoạn hoặc một chuyền.
Lead time ngắn có luôn tốt không?
Lead time ngắn tốt cho khách hàng, nhưng nếu đạt được bằng cách giữ tồn kho rất lớn thì tốn vốn. Mục tiêu là lead time ngắn, ổn định với mức tồn kho hợp lý.
Tóm tắt
- Lead time là gì? Là khoảng thời gian từ khi một quy trình bắt đầu đến khi hoàn thành, ví dụ từ đặt hàng đến nhận hàng.
- Các loại chính: lead time khách hàng, xử lý đơn, sản xuất, mua hàng, tích lũy, vận chuyển.
- Lead time gồm thời gian xử lý, chờ, di chuyển và kiểm tra; phần chờ thường chiếm nhiều nhất.
- Takt time là nhịp cần đạt theo nhu cầu; cycle time là nhịp thực tế; cycle time chậm hơn takt time làm lead time kéo dài.
- ERP dùng lead time khai báo theo vật tư, nhà cung cấp để tính ngày đặt hàng và phát hành lệnh sản xuất.
Smart Solutions (GMO-Z.com RUNSYSTEM) tư vấn và triển khai giải pháp ERP cho doanh nghiệp sản xuất với kế hoạch vật tư theo lead time và theo dõi tiến độ đơn hàng. Liên hệ để đặt lịch tư vấn 1:1.
